GENEL KÜLTÜR

NASRETTİN HOCA

NASRETTİN HOCA

 

Konya denilince aklımıza gelen önemli isimlerden biri de Nasrettin Hoca’dır. Kendisi Eskişehir’in ilçesi Sivrihisar’da doğmuş ve Konya Akşehir ilçesinde vefat etmiştir. Babası imam olarak görev yapan Abdullah efendi annesi ise Sıdıka Hanım’dır. Öncelikle Sivrihisar’da din ve medrese eğitimi gören Nasrettin Hoca babası Abdullah Efendi’nin ölümü üzerine Hortu Köyü’ne imam olmuştur. Daha sonra 1237 yılında Akşehir’e yerleşmiş ve burada medrese eğitimi verip imamlık yapmıştır. Söylentilere göre de Nasrettin Hoca ismini de buradan almıştır.

Halk arasında sevilip sayılması ve halkın kendisine olan aşırı sevgisi sebebiyle onun hakkındaki bilgiler olağanüstü söylentilere karışmıştır. Kendisinin Konya’nın ünlü tasavvuf bilgini Mevlana  Celâlettin Rumi ile tanıştığı rivayetleri de günümüze dek gelmiştir. Hatta Anadolu Selçukluları döneminde dönemin padişahı Sultan Alaaddin’ le de görüştüğü söylenir.

Nasrettin Hoca belki de Anadolu halkını olduğu gibi bütünüyle yansıttığı için bu kadar çok sevilmiş ve benimsenmiştir. Anlatımlarında, güldürü ve söyleşilerinde Anadolu halkını hüznüyle sevinciyle mizahıyla sentezlemiştir.  Kurguda   tanık olduğu olaylar genelde halk arasında geçer. Soylu yahut padişah saray konuları neredeyse hiç geçmez. Bu yönüyle de zaten Nasrettin Hoca halkın duygularını yansıtan bir gülmece odağı olarak ortaya çıkmıştır. Anadolu halkının yaşama biçimini övgüsü, yergisi, alayı, mizahı, espri anlayışı bütün yönleriyle ele almıştır.

Nasrettin Hoca’nın bir de eşeği vardır ki eşeğinden hiç ayrı düşünülemez. Eşeği onun bineği, arkadaşı ,yergi ve alay öğesidir. Güldürürken düşündüren Nasrettin hoca misal ‘’Ye kürküm ye!’’  güldürmecesi ile toplumun neye önem verdiği, Nasrettin Hoca dilinde halkın tepkisini gösterir.

Nasrettin Hoca Bekri Mustafa, Bektaşi, İncili Çavuş gibi bazı yörelerde gülmece türlerinin doğmasına olanak sağlamıştır.

Nasrettin Hoca her zaman insanları doğruya ve iyiliğe yönlendiren kötülükten uzak durulması gerektiğini söyleyen  bir veli idi.

Nasrettin  Hoca’nın fıkraları batı dillerine çevrilmiştir. Sosyologlar ve psikologlar onun nüktelerinden ve söylemlerinden yararlanmıştır.İnsanı ve insani  değerleri incelemede onun latifelerinden istifade etmişlerdir.Çünkü Nasrettin Hoca  fert ve toplum arasında komşuluk ilişkilerinde dahil toplum da ve cemiyette gördüğü aksak yönleri  düzeltmek ve nasihat etmek için nüktelerinde bunlara yer vermiş ve her zaman doğruya iletirken aynı zamanda düşündürmüştür.

Facebook ile yorum bırak
Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Kapalı